Tumfafiya wata bishiya ce da ake samu sosai a yankunan arewacin Najeriya da sauran kasashen Sahel. A ilimin kimiyya ana kiranta Calotropis procera, kuma tana daga cikin tsirran da ake amfani da su a magungunan gargajiya tun shekaru da dama.
Masu maganin gargajiya suna amfani da sassa daban-daban na bishiyar tumfafiya kamar:
- ganye
- saiwa
- fure
- ‘ya’ya
domin hada magunguna na gargajiya.
A wannan cikakken rubutu za mu yi bayani mai zurfi game da:
- Ma’anar Mallaka da Tumfafiya
- Tarihin tumfafiya a maganin gargajiya
- Yadda ake amfani da tumfafiya a al’adance
- Hanyoyin da mata ke amfani da ita wajen jawo soyayya
- Fa’idodi da gargadin amfani da ita
Menene Tumfafiya?
Domin fahimtar Mallaka da Tumfafiya, dole ne mu fara sanin menene tumfafiya.
Tumfafiya wata bishiya ce mai matsakaicin tsayi da ake samu sosai a yankunan hamada da wuraren da ba su da ruwa sosai. Ganyenta suna da fadi, kuma idan aka sare bishiyar tana fitar da farin ruwa kamar madara.
Haka kuma tumfafiya tana da wasu ‘ya’ya masu kama da kwallo, wadanda idan suka bushe suna fitar da wani irin gashi mai kama da auduga.
A al’adar Hausawa, wannan bishiya tana da muhimmanci sosai domin ana amfani da ita a:
- maganin gargajiya
- maganin fata
- maganin cizon maciji
- wasu magungunan soyayya
Saboda haka tumfafiya tana da matsayi mai girma a cikin ilimin magungunan gargajiya.
Ma’anar Mallaka Da Tumfafiya A Al’adar Hausawa
Idan ana magana game da Mallaka da Tumfafiya, ana nufin amfani da wannan bishiya a cikin wasu magungunan gargajiya domin jawo soyayya ko ƙarfafa dangantaka tsakanin mace da namiji.
A al’adar gargajiya, wasu masu magani suna amfani da garin tumfafiya ko wasu sassan bishiyar wajen hada magungunan soyayya.
Misali, akwai wasu hanyoyi da ake cewa mata suna amfani da su kamar:
- hada garin tumfafiya da wasu ganye
- turaren tumfafiya
- ko kuma yin wasu hadin gargajiya
Sai dai a mafi yawan lokuta wadannan hanyoyi suna cikin ilimin gargajiya wanda ake koya daga manya zuwa kanana.
Saboda haka Mallaka da Tumfafiya yana da alaka da al’adar gargajiya da ilimin tsirran magani.
Tarihin Amfani Da Tumfafiya A Maganin Gargajiya
Tun shekaru masu yawa da suka wuce, mutane a Afirka suna amfani da tumfafiya wajen maganin cututtuka daban-daban.
Misali, ana amfani da tumfafiya domin:
- maganin gudawa
- maganin asma
- maganin cututtukan fata
- maganin cizon kunama ko maciji
A wasu wurare ma ana amfani da ruwan tumfafiya wajen maganin ciwon hakori ko ciwon kunne.
Hakan yana nuna cewa tumfafiya tana daga cikin tsirran da suka shahara a magungunan gargajiya na Afirka.
Saboda haka ne wasu masu maganin gargajiya suka fara amfani da ita a wasu hanyoyin soyayya da ake kira Mallaka da Tumfafiya.
Sassan Tumfafiya Da Ake Amfani Da Su A Magani
Bishiyar tumfafiya tana da sassa da dama da ake amfani da su wajen hada magunguna.
Daga cikin sassan da ake amfani da su akwai:
1 Ganyen tumfafiya
Ana amfani da ganyenta wajen hada magungunan gargajiya.
2 Saiwar tumfafiya
Saiwar bishiyar tana dauke da wasu sinadarai da ake amfani da su a magani.
3 Ruwan tumfafiya
Idan aka sare bishiyar tana fitar da wani farin ruwa wanda ake amfani da shi a wasu magunguna.
4 ‘Ya’yan tumfafiya
‘Ya’yan bishiyar suna da wani irin gashi mai kama da auduga.
Masana kimiyya sun gano cewa tumfafiya tana dauke da wasu sinadarai kamar alkaloids da sauran abubuwan da ke ba ta tasirin magani.
Yadda Ake Amfani Da Tumfafiya A Gargajiyance
A wasu yankunan Arewa, masu maganin gargajiya suna amfani da tumfafiya ta hanyoyi daban-daban.
Misali:
- busar da ganyenta a nika su
- kona saiwar bishiyar a yi garinta
- hada ganyen da wasu tsirrai domin yin magani
Wadannan hanyoyi suna daga cikin tsoffin hanyoyin maganin gargajiya da ake amfani da su tun zamanin da.
Sai dai yana da muhimmanci a lura cewa ba kowane irin maganin gargajiya ne aka tabbatar da shi a kimiyance ba.
Saboda haka ana bukatar mutum ya yi taka-tsantsan wajen amfani da irin wadannan abubuwa.
Yadda Mata Ke Amfani Da Mallaka Da Tumfafiya Domin Jawo Soyayya
A wasu al’adu na gargajiya, ana cewa mata suna amfani da Mallaka da Tumfafiya domin jawo soyayya daga mijinsu ko saurayinsu.
Wasu daga cikin hanyoyin da ake ambata sun hada da:
- hada garin tumfafiya da wasu ganye
- yin turaren gargajiya
- amfani da hadin magani na gargajiya
Sai dai wadannan hanyoyi suna cikin ilimin gargajiya wanda ba kowa yake yarda da shi ba.
Wasu mutane suna ganin cewa soyayya ya kamata ta ginu ne akan:
- kulawa
- girmamawa
- fahimtar juna
Saboda haka wadannan abubuwa suna da muhimmanci fiye da kowace hanya ta gargajiya.
Gargadi Game Da Amfani Da Tumfafiya
Duk da cewa tumfafiya tana da amfani a magungunan gargajiya, masana suna gargadin cewa wasu sassan bishiyar na iya zama masu guba idan aka yi amfani da su ba daidai ba.
Saboda haka ana shawartar mutane su:
- nemi shawarar masana
- guji amfani da tsirran magani ba tare da sani ba
- kauce wa amfani da su cikin hadari
Wannan zai taimaka wajen kare lafiyar mutum.
Tasirin Al’adu A Hanyoyin Mallaka Da Tumfafiya
Al’adu suna taka muhimmiyar rawa a yadda mutane ke fahimtar soyayya da dangantaka.
A wasu al’ummomi, ana ganin cewa amfani da tsirrai kamar tumfafiya yana taimakawa wajen jawo soyayya.
Amma a wasu al’ummomi kuma ana ganin cewa soyayya ya kamata ta kasance bisa:
- gaskiya
- kulawa
- fahimtar juna
Saboda haka Mallaka da Tumfafiya yana daga cikin abubuwan da suka samo asali daga al’adar gargajiya.
Kammalawa
A ƙarshe, Mallaka da Tumfafiya yana daga cikin abubuwan da ake samu a cikin al’adun gargajiya na Hausawa. Tumfafiya bishiya ce mai amfani a magungunan gargajiya, kuma ana amfani da sassa daban-daban na ta wajen maganin cututtuka da dama.
Sai dai yana da muhimmanci a fahimci cewa yawancin hanyoyin gargajiya ba a tabbatar da su a kimiyance ba.
Saboda haka mafi kyawun hanyar samun soyayya mai dorewa ita ce:
- girmamawa
- kulawa
- fahimtar juna
- gaskiya
Wadannan abubuwa su ne ginshikin rayuwar soyayya mai kyau.
