Kalolin Kwanciyar Saduwa

■ Ilimin Fiqhul Nikah • Halaye na Aure • Kur’ani Da Hadisi ■

هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ
وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ

"Su tufafi ne gare ku
Kuma ku tufafi ne gare su"

Al-Baqarah: 187

📚 Fiqhul Nikah • 2025

Kalolin Kwanciyar Saduwa
A Musulunci

Cikakken jagora kan addu’o’in da ake yi kafin da bayan saduwa, koyarwar Musulunci game da jima’i halal a cikin aure, da dabarun rayuwar aure mai kyau — bisa dalilan Alƙur’ani da Hadisin Annabi ﷺ

📚 Fiqhul Nikah

■ 3,500+ Kalmomi

❓ FAQ 12

■ Du’o’i 8+

Kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci babi ne mai zurfi da muhimmanci sosai a cikin ilimin Fiqhul Nikah (ilimin aure a Musulunci). Musulunci ya maida saduwa a cikin aure ibada — ba kawai biyan buƙatar jiki ba. Annabi Muhammad ﷺ ya koyar cewa akwai kaloli (addu’o’i), halaye, da tsari na musamman da ke nuna girmamawa ga Allah da ma’aurata ga juna a lokacin kwanciyar aure ta halal. Wannan jagora cikakke zai bayyana addu’o’in da ake yi kafin saduwa, koyarwar shari’a game da halaye na aure, abubuwa masu halal da haramun, da kuma yadda Musulunci ya ɗaukaka rayuwar aure ta hanyar koyarwarsa. Allah Ya ba mu ilimi mai amfani.

1Matsayin Saduwa A Cikin Aure A Musulunci — Ibada Ce

Kafin mu shiga kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci, muhimmanci ne mu fahimci yadda Musulunci ke kallon saduwa a cikin aure gaba ɗaya. Wannan fahimta ita ce asali wanda duk koyarwar da ke zuwa baya ya gina a kai. Musulunci ba addinin da ke sa mutum ya yi kunya daga magana game da saduwa ba — a'a, ya kawo bayani cikakke, a bayyane, game da yadda ma'aurata su yi kwanciya ta halal da girmamawa da ɗaukaka.

Hadisi daga Abu Dharr al-Ghifari (RA) a cikin Sahih Muslim ya tabbatar da babban asasi na wannan babi: Annabi ﷺ ya ce: "A cikin saduwa na ɗayanku (ma'aurata) akwai sadaka." Sahabban suka yi mamaki suka ce: "Ya Manzon Allah! Ɗayanmu yana biyan buƙatar nafsinsa — shin akwai lada a ciki?" Annabi ya ce: "Shin ba ya gani, idan ya saka shi a wuri haramun zai sami zunubi? Haka kuma idan ya saka shi a wuri halal, zai sami lada." (Muslim: 1006). Wannan hadisi shi ne ɗaya daga cikin mafi muhimmancin tabbacin cewa saduwa a cikin aure ibada ce da ke kawo lada daga Allah.

نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ فَأْتُواْ حَرْثَكُمْ أَنَّىٰ شِئْتُمْ

"Matarku gonaki ne garku, saboda haka ku je gonacin ku yadda kuka so." — Fassarar Arewa

— Alƙur’ani Karimi, Surar Al-Baqarah: 223

Wannan aya tana ɗaya daga cikin mafi bayyanan dalilan cewa Alƙur’ani ya maida saduwa ta halal a cikin aure wata hakkance ta ɗan adam da ke da daraja da ɗaukaka. Kalmar "harth" (gona) a cikin aya tana alama ta sabbin rayuka waɗanda za su fito daga haɗuwar ma’aurata — kuma kamar yadda manomi ke kula da gonansa da ƙauna da ƙoƙari, ma’aurata su ma su kula da alaƙarsu ta jiki da ƙauna da girmamawa. Musulunci ya samar da tsari cikakke game da yadda ake kwanciya ta halal domin ta kasance ibada da farin ciki a lokaci guda.

Sadaka

Saduwa Ta Halal A Cikin Aure

Sunnah

Kalolin Du’a Kafin Saduwa

Ibada

Matsayin Kwanciyar Aure

Haram

Saduwa A Wuri Ba Halal Ba

2Kalolin Kafin Kwanciyar Saduwa — Addu’a Da Du’a

Mafi muhimmancin kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci su ne waɗanda Annabi ﷺ ya koyar a yi kafin yin saduwa. Waɗannan addu’o’i an inganta su ta hadisi sahih, kuma malaman Madhhabi Huɗu duka sun yarda da mustahabbinsu. Yin waɗannan addu’o’i yana canza kwanciyar aure daga al’amari na jiki kawai zuwa ibada mai lada.

Du’a Farko — Addu’ar Kafin Saduwa (Wajibiyya)

1

■ Addu’a Mafi Muhimmanci — Kafin Saduwa

بِسْمِ اللهِ، اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ وَجَنِّبْ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا

Bismillahi, Allahumma jannibna-sh-shaytana wa jannib-ish-shaytana ma razaqtana.

Fassara (Hausa): "Da sunan Allah. Ya Allah, Ka nisantar da mu daga shaiɗan, kuma Ka nisantar da shaiɗan daga abin da Ka azurta mu (daga ɗa/iya da za ta fito daga wannan)."

Bukhari: 141, Muslim: 1434 — An Ruwaito Daga Ibn Abbas (RA) — SAHIH

Wannan addu’ar ita ce mafi muhimmancin kalolar kwanciyar saduwa a Musulunci. An ruwaito a cikin hadisi sahih a Bukhari da Muslim cewa Annabi ﷺ ya ce: "Idan ɗayanku ya kusanci matarsa ya yi 'Bismillahi, Allahumma jannibna-sh-shaytana...' haka, idan aka ƙaddara musu ɗa/iya daga wannan kwanciya, shaiɗan ba zai cutar da shi/ita har abada ba." Wannan alkawari mai girma sosai ya sa wannan addu’ar ta zama sunna mai ƙarfi wacce duk ma’aurata suka fi son yi kafin kwanciya.

Muhimmancin wannan addu’ar yana a cikin ma’anarta mai zurfi: tana roƙon Allah Ya kare waɗanda za su haifar da ɗa/iya daga ɗariyar shaiɗan tun kafin a haife shi. Wannan nuna zurfin ƙaunar Musulunci ga tsarar sabuwa da tarbiyyarsu tun kafin su zo duniya.

Du’a Ta Biyu — Karanta Bismillah Da Surar Ikhlas

2

■ Addu’a Kafin Kwanciya — Surar Ikhlas

قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ ‧ اللهُ الصَّمَدُ ‧ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ‧ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ

Qul Huwallahu Ahad. Allahu-s-Samad. Lam yalid wa lam yulad. Wa lam yakullahu kufuwan Ahad.

Fassara: "Ka ce: Shi Allah ɗaya ne. Allah Mabukaci ga shi. Bai haifi wani ba kuma ba a haife shi ba. Kuma babu wanda ya yi daidai da shi."

Karanta Surar Al-Ikhlas, Al-Falaq, An-Nas kafin barci da saduwa — Bukhari: 5017

Du’a Ta Uku — Addu’ar Bayan Saduwa

3

■ Addu’a Bayan Saduwa — Godiya Da Roƙo

الْحَمْدُ للَّهِ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْمَاءِ بَشَرًا فَجَعَلَهُ نَسَبًا وَصِهْرًا

Al-hamdu lillahi-lladhi khalaqa minal-ma'i basharan faja'alahu nasaban wa sihran.

Fassara: "Godiya ta tabbata ga Allah wanda Ya halicci daga ruwa ɗan adam, Ya sa shi yana da dangi da aure."

An Ruwaito — Nasbur Rayah, Babi na Nikah

4

■ Du’ar Neman Haifi Mai Kyau

رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ

Rabbi hablii min ladunka dhurriyyatan tayyibah, innaka samii'u-d-du'a'

Fassara: "Ya Ubangijina, Ka ba ni daga wurinka zuriyya mai kyau. Lalle ne Kai ne Mai jin du’a."

Alƙur’ani: Aal-Imran: 38 — Du’ar Annabi Zakariyya (AS)

5

■ Addu’ar Kafin Kwanciya (Daga Hadisi Daban)

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَوْدِعُكَ نَفْسِي وَجَنْبِي

Allahumma inni astawdi'uka nafsi wa janbii.

Fassara: "Ya Allah, ina adana ruhi tawa da bangaren jikina a wurinka."

Tirmidhi — Du’ar Barci/Kwanciya

📚 Muhimmin Bayani: Addu’ar kafin saduwa ba lallai ba ne a yi ta da babbar murya — ana iya yin ta a sirri a zuciya ko a ƙaramin murya. Annabi ﷺ ya koyar da yin addu’a kafin ma’aurata su shiga tare, kuma wannan sunna ce wadda ta kawo barakah ga kwanciyar. Da farko ma’aurata biyu suna yin Bismillah.

3Koyarwar Musulunci Game Da Kwanciyar Aure — Hakkokin Ma’aurata

Musulunci ya kafa hakkokin ma’aurata a cikin aure da kyau a fan na saduwa, kuma wannan babi yana cikin mafi cikakken abin da addini ya kawo. A cikin kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci, mafi muhimmancin abinda ya fi karfin addu’o’i shi ne ta tabbatar da cewa ma’aurata biyu suna girmama hakkokin juna a cikin wannan lokaci mai muhimmanci. Musulunci ya koyar da cewa auren halal yana kawo ɗaukaka ga rayuwar ma’aurata ta hanyoyi da yawa.

Haƙƙin Mace A Cikin Kwanciyar Aure

Musulunci ya naɗa hakkokin mace a cikin kwanciyar aure da bayyane sosai — wanda a zamanin da Musulunci ya zo, yana da kyau da ban sha’awa. Mace tana da haƙƙin jin daɗi (haqqul-istimta’) a cikin aure, kuma hankali ya zama wajibi a kan mijin da ya kula da wannan haƙƙi. Annabi ﷺ ya koyar da cewa miji ya kamata ya yi jinginar gaba (mulaabasa da mufaahashat) kafin shiga tare domin matar ta shirya. Waɗannan koyarwun suna nuna yadda Musulunci ke kula da gamsuwar ma’aurata biyu a cikin auren halal.

Ibn Qayyim al-Jawziyyah, ɗaya daga cikin masanan Musulunci mafi shahara, ya rubuta a cikin littafinsa "Rawdatul Muhibbin" game da muhimmancin miji ya kasance mai laushi, mai haƙuri, da mai kula da buƙatun matarsa a lokacin kwanciyar aure. Ya kuma ambata cewa Annabi ﷺ ya yi gargaɗi kan miji da ya "fado a kan matarsa kamar dabba" ba tare da mulaabasa ta gaba ba. Wannan nuna zurfin koyarwar Musulunci game da girmamawa da ladabi a cikin aure.

لُيْقِنْعْ أَحَدُكُمْ مِنْ إِمْرَأَتِهِ كَمَا يَقْنَعُ الْفَحْلُ مِنَ الْأتُنِ.

"Kada ɗayanku ya shiga tare da matarsa kamar yadda bijimi ke shiga a ƙudan tuwo. Ya kamata a sami mulaabasa (jinginar gaba) kafin." — (Daban-daban malaman sun yi wannan bayani bisa yanayin koyarwar Annabi)

— Koyarwar Annabi ﷺ Kan Girmamawa A Aure (Deitman wa Akharin)

Haƙƙin Miji A Cikin Kwanciyar Aure

Miji ma yana da hakkokinsa a cikin aure wanda Alƙur’ani da Hadisi sun tabbatar da su. Duk da haka, Musulunci ya yi hankali sosai a cikin koyarwarsa da ta nuna cewa waɗannan hakkokin suna tare da nauyin kula da matarsa, girmamarta, da samar da buƙatunsa. A cikin kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci, muhimmin koyarwa ita ce cewa ma’aurata su bayyana ƙaunarsu da girmamawa a wannan lokaci.

💕

Ƙaunar Juna

Kwanciyar aure ta halal tana gina ƙaunar zuciya tsakanin ma’aurata ta hanyar da babu wata hanya a duniya da za ta maye gurbin ta.

💪

Ƙarfin Alakar Aure

Musulunci ya koyar cewa kwanciyar aure ta halal ɗaya ne daga mafi muhimmancin haɗin jiki da zuciya wanda ke ƙarfafa alaƙar aure a tsawon shekaru.

✨

Lada Daga Allah

Kowane kwanciyar aure ta halal ibada ce da ke kawo lada. Annabi ﷺ ya ce a cikin sadaka saduwa ta halal (Muslim: 1006).

✅

Hana Haramu

Kwanciyar aure ta halal tana ɗaya daga muhimman hanyoyin da ake kiyaye zuciya da jiki daga faɗa cikin abin da ya haramun — kamar zina da duk abinda ya biyo bayansa.

👊

Lafiyar Jiki Da Ruhi

Binciken lafiya na zamani ya nuna cewa kwanciyar aure ta halal tana da amfani sosai ga lafiyar jiki da ta ruhi ga ma’aurata — wanda yana daidai da koyarwar Musulunci.

🏠

Samar da Tsarar Sabuwa

Ɗa/iya da za su fito daga kwanciyar aure ta halal sune ginshiƙan al’ummar Muslimi ta gaba — wannan yana daga cikin manufofin aure a Musulunci.

4Addu’o’i Daban-daban Na Kalolin Kwanciyar Saduwa

Bayan addu’a farko ta kafin saduwa, akwai addu’o’i da kaloli daban-daban waɗanda malaman Musulunci suka ruwaito a cikin litattafan fiqhi da hadisi game da lokacin kwanciyar aure. Waɗannan su ne waɗanda suka sami ingancin dalili daga koyarwar Annabi ﷺ ko daga sahabban sa.

6

■ Addu’ar Neman Haifi Mai Nagarta

رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ

Rabbi la tadharnii fardan wa Anta khayrul waarithin.

Fassara: "Ya Ubangijina, kar Ka bar ni ni kaɗai (ba tare da ɗa/iya ba), kuma Kai ne mafi kyaun Magaji."

Alƙur’ani: Al-Anbiya’: 89 — Du’ar Annabi Zakariyya (AS)

7

■ Addu’ar Kafin Kwanciya Da Barci Bayan Saduwa

بِاسْمِكَ رَبِّ وَضَعْتُ جَنْبِي وَبِكَ أَرْفَعُهُ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي

Bismika Rabbi wada'tu janbii wa bika arfa'uhu. Allahumma-ghfir lii.

Fassara: "Da sunanka ya Ubangijina, na kwanta bangaren jikina, kuma da kanka zan tashi. Ya Allah Ka gafarta mani."

Bukhari: 6320, Muslim: 2714 — Du’ar Barci Bayan Saduwa SAHIH

8

■ Karanta Ayatul Kursi Kafin Barci Bayan Saduwa

اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ

Allahu la ilaha illa huwa al-hayyul-qayyum, la ta'khudhuhu sinatun wa la nawm...

Fassara: "Allah, babu abin bautawa sai Shi, Mai rai, Mai tsayuwa (da komai). Bacci na huɗu da barci ba su shafarsa..."

Alƙur’ani: Al-Baqarah: 255 — Karanta kafin barci don kariya (Bukhari)

5Abubuwa Masu Halal Da Haramun A Kwanciyar Aure

Babi na kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci yana da alaƙa ta kusa da ilimin halal da haramun a cikin kwanciyar aure. Musulunci ya kawo tsari cikakke game da abin da ya halatta a cikin kwanciyar aure ta halal da kuma abin da ya haramun. Sanin waɗannan yana taimakawa ma’aurata su riƙe ɗaukaka ta auren halal suna jin daɗin abin da Allah Ya halatta musu.

Al’amari	Hukunci	Dalili
Kwanciyar aure ta halal a duk hanyoyi amma ciki ɗaya	Halal	Al-Baqarah: 223 — "Ku je gonacin ku yadda kuka so"
Kwanciyar a lokacin haila ko nifas (ta al-qubul)	Haram	Al-Baqarah: 222, Hadisi sahih a Bukhari
Kwanciyar ta dubura (al-dubur)	Haram	Hadisi: "Lallai Allah ba ya jin kunya daga gaskiya..." Tirmidhi, Ibn Majah
Kwanciyar a wuri haramun (ba ma’aurata ba)	Haram + Zunubi Kabir	Al-Isra’: 32 "Kada ku kusanci zina"
Mulaabasa da jinginar gaba (foreplay)	Halal & Mustahab	Koyarwar Annabi ﷺ kan girmamawa da ladabi a aure
Yin kwanciyar a tsakanin ma’aurata biyar (ukun aure na halal)	Halal	An-Nisa’: 3 — Izinin aure ta ukun halal
Yin kwanciyar lokacin daure azumi na wajibi	Haram A Rana	Al-Baqarah: 187 — Halal da dare, haramun da rana
Yin kwanciya a Ramadan da rana	Haram & Kaffarah	Bukhari da Muslim — yana buƙatar kaffarah mai nauyi
Yin zikiri da du’a kafin da bayan kwanciya	Sunna Mustahab	Bukhari: 141 — Addu’ar Ibn Abbas

⚠ Muhimmin Gargaɗi: Kwanciyar ta dubura (anal intercourse) tana haramun a cikin Musulunci bisa ittifaqi (yarda gama-gari) na mazhabai Huɗu. Dalilan shari’a masu yawa sun tabbatar da haramtancinsa, ciki har da hadisi: "Allah ba Ya halatta zuwa ga mace daga bayan ta (dubura)." (Ahmad, Nasa’i, Tirmidhi). Wannan ba ke nufin kwanciyar aure ta halal tana da iyaka sosai ba — a’a, tana da nisa’i sosai a cikin halal.

6Lokutan Da Kwanciyar Aure Ta Halal Tana Da Musamman Albarka

A cikin kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci, malaman fiqhi sun ambata lokutan da kwanciyar aure ta halal tana da musamman barakah da amfani. Waɗannan ba hana ne a wasu lokutan ba — a’a su ne lokutan da Musulunci ya nuna cewa yin ibada ta hanyar kwanciyar aure ta halal tana da musamman lada da barakah a ciki.

★

Da Dare — Mafi Kyaun Lokaci

Dare shi ne lokacin hutu da nutsuwa, kuma Alƙur’ani ya ambata a Al-Baqarah: 187 cewa kwanciyar aure ta halal ta shafi dare. Ma’aurata suna da ƙarin nutsuwa da lokaci da dare, kuma suna iya yin du’a a tare bayan kwanciya kafin barci. Annabi ﷺ ya kasance yana girmama matanshi a lokacin dare ta hanyoyi mabambanta.

★

Bayan Yin Wudhu — Yanayin Tsarki

Yin wudhu kafin kwanciyar aure ta halal yana sunna kuma yana kawo barakah. Annabi ﷺ ya kasance yana yi wudhu kafin kwanciyar a wasu lokuta. Yin addu’ar da muka yi ambaci tana fi amfani lokacin da ma’aurata suna a yanayin tahara (tsarki) kafin shiga tare.

★

Bayan Tare Juna A Bayan Ƙunci Ko Wuyar Rayuwa

Musulunci ya koyar cewa kwanciyar aure ta halal tana da musamman ƙarfi da barakah bayan ma’aurata suka yi haɗin kai a cikin wuyar rayuwa. A lokacin da aka wuce wahala tare, kwanciyar aure ta halal tana ƙarfafa haɗin zuciya da jiki a lokaci guda.

★

Lokacin Da Ma’aurata Suke Kwanciyar Hankali Da Juna

Koyarwar Musulunci tana ƙarfafa ma’aurata su kula da yanayin zuciyarsu kafin kwanciyar aure ta halal. Idan akwai fushi ko wahala a tsakanin ma’aurata, ya fi kyau a sassauta zuciya ta hanyar tattaunawa da gafara kafin kwanciya — domin kwanciyar aure ta halal tana ƙarfafa farin ciki, ba ƙoƙarin kawar da ƙunci ba.

7Yadda Musulunci Ya Koyar Da Girmamawa A Cikin Kwanciyar Aure

Ɗaya daga cikin abubuwan da suka fi ban sha’awa a cikin kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci shine yadda addinin ya kawo tsari cikakke game da girmamawa da ladabi a cikin kwanciyar aure. Waɗannan koyarwun ba su sami karbuwa a duniyar ilimin lafiya da ilimin halayyar ɗan adam ba har zuwa ƙarni na 20 — amma Musulunci ya riga ya kawo su shekara 1,400 da suka wuce.

Muhimmancin Mulaabasa (Jingina ta Gaba): Malaman fiqhi daga Madhhabi Huɗu sun ambata cewa jinginar gaba (foreplay) kafin kwanciyar aure ta halal sunna ne da ke nuna girmamawa ga matar. Ibnu Qayyim al-Jawziyyah ya rubuta: "Daga halaye na Annabi ﷺ a cikin aure shi ne girmamawa ta jingina ta gaba kafin kwanciya, domin matar ta shirya." Wannan koyarwar ta nuna yadda Musulunci ke kula da yanayin mace a cikin aure.

Haramun A Yi A Wurin Da Za A Gani: Malaman fiqhi sun koyar da cewa haramun ne a yi kwanciyar aure a wuri da ake iya ganin ma’aurata ta wani. Wannan ya haɗa da guji yin kwanciyar aure a wuri buɗe ko a gaban yara. Sirri da mutunci sun zama ɓangare na koyarwar Musulunci a cikin kwanciyar aure ta halal.

هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ

"Su tufafi ne garku kuma ku tufafi ne garsu." — Fassarar Arewa

— Alƙur’ani, Al-Baqarah: 187 — Ɗaukaka Ma’aurata Da Juna

Wannan aya mai ɗaukakar ɗanɗano ta Alƙur’ani tana ɗaya daga cikin mafi ƙaunatattun ayoyin da ke bayyana alaƙar aure a Musulunci. Kwatancen "tufafi" yana nuna yadda ma’aurata suke kare juna, ɓoye rashin kamalar juna, da kuma haɗa juna cikin ɗumi da kaunar gaskiya. Aya ce da ke bayyana dukkan abin da aure ya kamata ya zama a Musulunci — kula, ɗumi, kariya, da kusanci.

8Du’o’in Neman Haifi Da Albarka A Rayuwar Aure

Ɗaya daga cikin manufofin aure a Musulunci shine samar da zuriyya halal wadda za ta yi ibada ga Allah. Saboda haka, du’o’in neman ɗa/iya masu kyau sun kasance ɓangare muhimmi na kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci. Ma’aurata da ke nema haifi suna da addu’o’in musamman da Alƙur’ani da Hadisi suka koyar.

★

■ Du’ar Neman Zuriyya Mai Kyau (Surar Ibrahim)

رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلَاةِ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاءِ

Rabbi-j'alnii muqiima-s-salaati wa min dhurriyyatii. Rabbana wa taqabbal du'a'.

Fassara: "Ya Ubangijina, Ka sa ni mai tsayar da sallah, da zuriyata ma haka. Ya Ubangijinmu, Ka karɓi roƙona."

Alƙur’ani: Ibrahim: 40 — Du’ar Annabi Ibrahim (AS)

★

■ Du’ar Ma’aurata Suna Neman Ɗa/Iya

رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا

Rabbana hab lana min azwaajina wa dhurriyyatina qurrata a'yunin waj'alna lil-muttaqiina imaama.

Fassara: "Ya Ubangijinmu, Ka azurta mu daga matanmu da zuriyarmu abin faranta ido, kuma Ka sa mu zama jagora ga masu taƙawa."

Alƙur’ani: Al-Furqan: 74 — Du’ar Ibadur Rahman (Bawaye Masu Rahama)

9Muhimmancin Tsarki (Tahara) Bayan Kwanciyar Aure

Koyarwar Musulunci game da kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci ba ta ƙarewa a addu’o’in kafin kwanciya ba — tana ci gaba har zuwa bayan kwanciya ta hanyar koyarwar tsarki (tahara). An riga an bayyana hukuncin wankan janaba a jagora na daban (yadda ake wankan tsarki bayan saduwa), amma a nan za mu taɓo muhimmancin tsarki bayan kwanciyar aure ta Musulunci. Yin wanka bayan saduwa ta aure ta halal wajib ne (ghusl janaba) kafin yin sallah, kuma yana ɗaya daga cikin muhimman kalolin tsarki a addinin Musulunci.

Duk da haka, idan mutum ya gaji da yin wanka nan da nan, yana halalta a yi wudhu kafin barci a yanayin janaba — wannan sunna ce ta musamman. Annabi ﷺ ya koyar da yin wudhu kafin barci a yanayin janaba domin lafiya da tsarki ta ruhi. Ibn Umar (RA) ya ruwaito a Bukhari da Muslim: "Ya Manzon Allah, shin ɗayanmu na iya yin barci a cikin janaba?" Annabi ya ce: "Ee, amma ya kamata ya yi wudhu."

· · ·

❓ Tambayoyi Da Ake Yawan Yi

Kalolin Kwanciyar Saduwa A Musulunci — Fiqhul Nikah

QShin yana wajibi a yi addu'ar kafin saduwa ko sunnah ce kawai?

Addu'ar kafin saduwa (Bismillahi, Allahumma jannibna-sh-shaytana...) sunnah ce mustahabba (marufe mai ƙarfi) ba wajibi ba. Amma saboda alkawarin da Annabi ﷺ ya ba a cikin hadisi sahih a Bukhari da Muslim cewa ɗa/iya da za su fito daga wannan kwanciya shaiɗan ba zai cutar da su har abada ba, malaman fiqhi duka sun ƙarfafa yi ta sosai. Kwanciyar ta halal ba ta zama haramun ko ɓata ba idan mutum ya manta yin addu'ar — amma lada da barakah sun ragu.

بِسْمِ اللهِ، اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا

QShin yana halatta ma'aurata su yi zancen ƙauna da kiɗan ƙauna a cikin kwanciyar aure?

Ee, yana halatta. Musulunci ba ya hana zancen ƙauna da ladabi tsakanin ma'aurata a lokacin kwanciyar aure ta halal. Hadisin Annabi ﷺ ya nuna cewa ya kasance yana murmushi da yin zancen daɗi da matanshi. Sha'irah al-Ansariyyah ta ruwaito yadda Annabi ﷺ ya kasance yana da kyakkyawar alaƙa da matanshi A'isha (RA). Duk da haka, yana makruh a yi kiɗa mai haram ko zancen wulakanci da zunubi a lokacin kwanciyar aure.

QShin yana halalta ma'aurata su yi kwanciyar aure ta halal a lokacin haila?

A'a, kwanciyar ta al-qubul (ta farji) haramun ne a lokacin haila (jini) da nifas. Dalili: Alƙur'ani Al-Baqarah: 222: "Suna tambayarka game da haila. Ka ce: Shi cuta ne. Saboda haka ku nisantar da mata a lokacin haila, kuma kada ku kusance su har jini ya tsaya." Amma jingina, yin hug, tabowa, da zancen ƙauna halal ne a lokacin haila — kawai kwanciyar daga al-qubul ita ce ta haramun. Bayan haila ta tsaya da ghusl, kwanciyar ta dawo halal.

QWane wuri ne mafi kyau don yin addu'ar kafin saduwa — kafin ko bayan kwance?

Hadisi ya ce "idan mutum ya kusanci matarsa" — wanda malaman fiqhi suka fassara yana nufin kafin shiga tare. Saboda haka, ya fi kyau yin addu'ar kafin kwance a gado tare. Ma'aurata biyu za su iya yin ta a tare ko kowane ya yi ta a cikin zuciyarsa. Musulunci ba ya ƙayyade cikakkiyar daidai wuri kawai ya ce "lokacin da ya kusance ta." Mafi aminci shine yin ta kafin fara komai.

QShin kwanciyar aure ta halal tana halalta a kowace rana ta mako ko akwai harami?

Kwanciyar aure ta halal tana halalta a kowace rana ta mako — babu rana ta harami a cikin Islam matuƙar ba a lokacin haila, nifas, ko azumin wajibi na rana (Ramadan da dai sauransu). Wata ƙarya da ake yada ita ce cewa kwanciyar aure ta haram a Talata ko Juma'a — wannan ba shi da asali a Musulunci kuma ba sahihi ba ne. Malaman fiqhi duka sun tabbatar da cewa babu hana musamman a kan kowace rana ta mako domin kwanciyar aure ta halal.

QShin yana halatta yin kwanciyar aure a wanka (bathroom/shower) tare?

Malaman fiqhi sun yi ra'ayi mabambanta a wannan. Ra'ayin Madhhabi Hanafi da wasu malaman Hanbali sune cewa yana makruh (abin da ake ɗauka marar dacewa) yin wanka tare ta hanyar da ta kai ga ganin al'aurar juna — saboda shari'a tana ƙarfafa ɓoyewa ma tsakanin ma'aurata. Ra'ayin wasu malaman shine halal ne. Mafi aminci shine a nema taƙwatar ilimi kai tsaye daga malami. Muhimmancin shi ne girmamawa tsakanin ma'aurata ta kasance a kowane yanayi.

QShin saduwa ta halal tana da amfani a fannin lafiya a wajen binciken kimiyya?

Ee, bincike da yawa na kimiyya na zamani sun tabbatar da amfanin saduwa ta halal a aure ga lafiyar jiki da ta ruhi. Binciken ya nuna cewa: (1) Tana kawo saukin natsuwa da rage matsanancin damuwa (stress reduction); (2) Tana karar da sinadarai (hormones) kamar oxytocin da serotonin waɗanda ke kawar da damuwa da ƙara farin ciki; (3) Tana da amfani ga lafiyar zuciya da sauran cututtukan jiki; (4) Tana ƙarfafa alaƙar zuciya tsakanin ma'aurata. Waɗannan binciken duka suna daidai da koyarwar Musulunci da ta ce saduwa ta halal ibada ce da ke kawo lada da lafiya.

QIdan ma'aurata sun yi kwanciyar aure na jima'i kafin da bayan haka sun yi fushi, shin kwanciyar ta rasa barakaharta?

Barakah na kwanciyar aure ta halal da addu'a sun dogara ne a kan niyya da yanayin zuciya kafin kwanciyar. Idan fushi ya zo bayan kwanciyar, ba ya shafe abin da ya faru. Amma koyarwar Musulunci ta ƙarfafa ma'aurata su sassauta zuciya da gafara kafin kwanciya — domin fushi na shafi yanayin kwanciyar gaba ɗaya. Annabi ﷺ ya koyar da cewa yana makruh a yi kwanciyar aure a lokacin fushi mai ƙarfi saboda hakan na shafar yanayin ma'aurata gaba ɗaya. Sassauta zuciya tare na fi kyau.

QShin miji yana wajibi ya biyan buƙatar matarsa a cikin kwanciyar aure?

Ee, mafi yawan malaman fiqhi suna da ra'ayin cewa wajibi ne a kan miji ya biyan buƙatar matarsa a cikin aure ta hanyar kwanciyar aure ta halal. Madhhabi Maliki da Hanbali sun ƙayyadade cewa wajibi a kan miji ya yi kwanciyar aure da matarsa aƙalla sau ɗaya a cikin kowace mako huɗu idan babu uzuri (cuta ko tafiya). Ra'ayoyin Madhhabi Shafi'i da Hanafi ma suna kusa. Matsayin matarsa a aure ya haɗa da haƙƙin jin daɗin aure, kuma miji da ya yi watsi da wannan gangan yana iya zama dalilin faskara aure.

QShin yana halalta yin kwanciyar aure ta halal a lokacin tafiya Hajj ko Umra?

Kwanciyar aure ta halal haramun ce a lokacin da mutum yana cikin ihram (a tufafin ihram na Hajj ko Umra). Alƙur'ani ya ce a Al-Baqarah: 197: "Kuma babu jima'i da fangare da zagi a Hajj." Idan mutum ya yi kwanciyar aure yayin ihram, Hajjinsa ya ɓace kuma yana wajibi a yi kaffarah. Amma bayan ya fita daga ihram da kammala ayyukan Hajj/Umra, kwanciyar aure ta dawo halal a kamar yadda ta kasance a bayansa.

QShin yana halalta ma'aurata su iya kauracewa saduwa na ɗan lokaci don dalilai na iyali ko na ci gaban tattalin arziki?

Ee, yana halalta ma'aurata su hana haihuwar ɗan lokaci (contraception) don dalilai masu inganci kamar kula da lafiyar uwa, tattalin arziki, ko kula da ɗaruruwa da aka riga da su. Madhhabi Hanafi da Maliki sun halatta amfani da hanyoyin hana haihuwa na ɗan lokaci (al-'azl misali — withdrawal method) idan akwai yarda tsakanin ma'aurata. Duk da haka, hana haihuwa ta dindindin (sterilization) haramun ne a mazhabai yawancinsu. Ma'aurata su nemi fatawa daga malami na kusa don samun amsa ta musamman ga yanayin su.

QShin wajibi ne yin addu'ar kafin saduwa kowane lokaci ko ya halalta a manta wani lokaci?

Addu'ar kafin saduwa (kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci) sunnah ce mustahab — ba wajibi ba ne. Saboda haka, manta da ita wani lokaci ba ya haramta kwanciyar ko ƙara zunubi. Amma yayin da aka manta, ya kamata a ƙoƙarta ta zama al'ada ta dindindin domin amfanin lada da alkawarin Annabi ﷺ na kariyar ɗa/iya. Yin ta na yau da kullum yana ƙarfafa yanayin ibada a cikin aure kuma yana taimakawa ma'aurata su kiyaye ƙaunar juna da barakah a rayuwarsu ta jima'i ta halal.

■ Ƙarshe — Kwanciyar Aure Ibada Ce Mai Darajar Allah

Kalolin kwanciyar saduwa a Musulunci sun bayyana mana cikakkiyar hanyar da addinin Musulunci ke ɗaukaka alaƙar ma'aurata zuwa mataki na ibada. Daga addu'ar kafin saduwa har zuwa yin ghusl bayan ta, daga girmamawa ta jingina ta gaba har zuwa du'o'in neman zuriya mai kyau — Musulunci ya kawo tsari cikakke da ɗaukaka rayuwar aure ta kowane ɓangari.

Ka koya wa iyalinku waɗannan addu'o'i, ka koyar da ma'auratan gida girmamawa da ladabi ta aure, kuma ka riƙe kwanciyar aure ta halal a matsayin ibada da ke kawo lada daga Allah Subhanahu Wa Ta'ala. Allah Ya sa auren dukkan Muslimin ya kasance cike da barakah, ƙauna, da lada.

وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا

"Daga ayoyinsa shi ne Ya halicci muku daga nufsinku auren da za ku yi natsuwa garsu." — Ar-Rum: 21